Romatoid Artrit Ömrü Kısaltır Mı? Gerçekler ve Efsaneler
Beni tanıyanlar bilir, konuları direkt dalga geçmeden, öyle “bayağı ağır, duygusal” bir şekilde işlemem. Romatoid artrit (RA) gibi bir konuyu ele alırken bile, biraz mizah ve eleştiri karıştırmadan duramam. Şimdi, konuya girelim. Romatoid artrit ömrü kısaltır mı? Sorusu son zamanlarda kafamı kurcalıyor.
Birçok kişi, romatoid artrit gibi kronik hastalıkların yaşam süresi üzerinde olumsuz etkisi olup olmadığını tartışıyor. Herkesin kafasında bir soru var: “Yani, bu hastalık gerçekten insanı ölüme mi yaklaştırıyor?” İşin açıkçası, bu soruyu hem seviyorum hem de sevmiyorum. Çünkü aslında tek bir doğru cevap yok; ama şunu söyleyebilirim ki, birçok kişi bu soruyu sormadan önce, hastalığın tedavi edilip edilmediğini, hastanın hayat kalitesinin nasıl etkilendiğini bile sorgulamıyor. Buradan girebiliriz…
Romatoid Artrit: Sağlığınızda Bir Cebiniz Var, Ama İstediğiniz Zaman O Cebin Çıkması İçin Kimse Söz Veremez
Evet, romatoid artrit ömrü kısaltır mı sorusunu soranlar için ilk cevabım, belki de düşündüğünüz kadar dramatik olmayabilir. Romatoid artrit aslında bir autoimmün hastalık, yani vücudunuzun bağışıklık sistemi, yanlışlıkla sağlıklı dokularınıza saldırıyor. Kemikler, eklemler… Her şey biraz karmaşıklaşıyor. Ama, sağlıklı yaşamak bu hastalığı yönetmekle çok alakalı. Eğer romatoid artrite sahip biri doğru tedavi almazsa, tabii ki uzun vadede bazı komplikasyonlar gelişebilir. Evet, bu da demek oluyor ki, evet, ömrü kısaltabilir. Ama bu, sadece tedavi edilmediğinde geçerli. Çünkü tedavi, oldukça gelişmiş ve her geçen gün daha fazla kişiye ulaşabiliyor.
Bu kadar net bir şey söyledim çünkü hâlâ “ya ama herkes ölecek, hastalık her zaman ölümcül” gibi komik lafları duymaktan bıktım. Rahatlayın! Şu anki modern tıbbın geldiği noktada, doğru tedavi ile bu hastalıkla yaşamak kesinlikle mümkün. Tabii ki yaşam tarzı da önemli. Peki, bu konuda neden hâlâ bazı şeyler tartışılıyor?
Romatoid Artrit: İleriye Gitmek Mi, Geride Kalmak mı?
Gelişen tedavi seçenekleri sayesinde, romatoid artrit hastaları eskiye kıyasla çok daha uzun ve sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyorlar. Ama burada dikkate almanız gereken çok önemli bir şey var: Erken tanı ve tedavi. Örneğin, hastalık erken fark edilirse, eklemler üzerinde çok fazla hasar oluşmadan önlemler alınabilir. Burada, tüm toplumun eğitim seviyesinin artması gerektiğini net bir şekilde söylüyorum. Çünkü romatoid artrit konusunda en büyük eksikliklerden biri, erken tanı ve erken tedavi hakkında bilgi eksikliğidir.
Burada bir soru doğuyor: Toplumun bilinçlenmesi gerçekten nasıl sağlanır? Herkesin teknolojiye erişimi olduğu bir çağda, hala internet üzerinden bilgiye ulaşamayan insanlarımız var. Sağlık alanındaki temel bilgiler hâlâ eksik, bazen doğru olmayan şeyler sosyal medyada dolaşıyor ve hastalar, bu yanlış bilgilere dayanarak tedavi süreçlerini geciktiriyorlar. Ya da daha kötüleri: Şifalı bitkilerle hastalıklarını geçirmeyi bekliyorlar. Böyle bir tutum, hastaların ömrünü gerçekten kısaltabilir mi? Belki.
Romatoid Artrit: Ömrü Kısaltan Ama Bunu Kabul Etmeyen Yavaş Bir Canavara Benzeyen Zihniyet
Romatoid artritle yaşayan insanlar genellikle hastalığın fiziksel zorluklarıyla boğuşuyorlar. Ama burada, bir şey var: Hastalığın zihinsel etkileri. Uzun vadeli ağrılar, eklem hasarları, hareket kısıtlamaları… Bunlar birer zihinsel yük oluşturuyor. İnsanlar, bir noktada “bunu kabullenmek” yerine sürekli sosyal baskı altında kalabiliyorlar. İnsanlar, sosyal çevrelerinde görünmeyen hastalıkları anlamak ve kabul etmekte zorlanabiliyorlar. Bu tür durumlar, insanları depresyona sürükleyebilir, hastalıkla barışmalarını engeller.
Sosyal medyada da çokça gördüğümüz bir şey var: Romatoid artrit hastası olan bireyler, çok sık yargılanabiliyor. Mesela, bir hasta ağrılarından dolayı hareket edemediği bir gün sosyal medyada “bugün hiç çalışamadım, çok zorlandım” diye bir paylaşım yapabilir. Bunu gören birinin yorumu şöyle olabilir:
“Hadi canım ya, bu kadar mı? Bütün gün evde oturuyorsun ama bir şey olmamış gibi.”
İşte, tam bu noktada sosyal baskı çok can sıkıcı bir hal alıyor. Zihinsel sağlık romatoid artritin büyük bir parçası ve sosyal adalet açısından da bu noktada ele alınması gerektiği kesin. İnsanlar, rahatsızlıkları nedeniyle dışlanmamalı. Yani, hastalık fiziksel zorluklar getirse de, sosyal farkındalık ve empati eksikliği insanları gerçekten ölüme daha yakın hale getirebilir.
Sonuç: Romatoid Artrit Ömrü Kısaltır Mı? Evet, Ama Sadece Eğer…
Evet, romatoid artrit ömrü kısaltabilir. Ama bunu tedavi edilmediğinde ve yanlış bir yaşam tarzı sürdürüldüğünde yaşarsınız. Bunu kabullenmek, farkındalık yaratmak, sosyal destek sağlamak bu konuda en önemli adımlar. Ve evet, belki de burada asıl soru şu: Toplum olarak birbirimize bu kadar duyarsız ve eğitimsiz kalmaya devam edecek miyiz?
Romatoid artrit, modern tıbbın sunduğu olanaklar sayesinde ömrü kısaltan bir hastalık olmaktan çok, yaşanabilir bir hastalığa dönüştü. Ama, onun da ömrü kısaltan yönleri olduğunu kabul etmek gerek; sadece tedavi ve eğitim eksikliği durumunda…