İbni Sina Ne Demiş? Ama Bi’ De Böyle Düşünün…
İzmir’de yaşıyorum, 25 yaşındayım ve arkadaşlarım arasında en çok espri yapan kişi olarak tanınıyorum. Ama içimde bir yer var ki, bazen her şeyi çok fazla düşünüyorum. Hani, bazı konular var ya, insanı güldürmekle birlikte bir anda ‘Bu gerçekten böyle mi?’ diye sorgulamaya başlatır. İşte bu yazıda, İbni Sina’nın “İbni Sina ne demiş?” dedirten sözlerini mizahi bir bakış açısıyla ele alacağım. Hem güldürüp hem düşündüreceğim, söz veriyorum! Hadi başlayalım.
“Vücudunuzu İyi Tanıyın” Dedi Ama Ben…
İbni Sina, bildiğimiz kadarıyla tıp ve felsefe alanında devrim yaratmış bir isim. O kadar çok şeyi doğru bildi ki, “Vücudunuzu iyi tanıyın” demiş. Ben de diyorum ki: “Abi, vücudumu zaten her sabah uyandığımda kötü tanıyorum!” Şimdi, ne kadar derin bir felsefi öğreti varsa, bir o kadar da vücutla ilgili esprili bir bakış açısı var. Gerçekten de her sabah aynaya bakınca şu soruyu sormadan edemiyorum: “İbni Sina birader, şu vücut nedir, neyin nesi? Başka bir çözüm önerin var mı?”
Geçen sabah, sabah sporu yapmak için kalktım. Evet, sporu çok severim, ama her zaman olduğu gibi 5 dakikada bir halini görüp ‘Bugün yapmasam mı?’ diye düşünüyorum. Hadi gelin, bu sabahki konuşmayı birlikte hayal edelim:
Ben: (internette yoga videosu açarak) “Bugün spora başlamalıyım ya, İbni Sina da ‘Vücudunuzu iyi tanıyın’ demişti.”
İç Ses: “Vücut dediğin de 10 dakikada bir zayıflamak için dua etmek değil mi?”
Ben: “Hadi ya, yanlış anladım galiba. Yine elimi cebe atıp gidip kahve mi alırım?”
Evet, İbni Sina’nın vücut anlayışı biraz daha bilimsel olabilir ama benimki daha çok ‘günlük yaşamda bir kahve arası’na evriliyor. 🙂
“Düşünmek ve Hedef Belirlemek” – Ama Hedef Ne?
İbni Sina, akıl ve zekâya çok değer veren biri olarak tanınır. “Düşünmek ve hedef belirlemek” önemli derken, ben de her zaman düşünürüm ama hedef koyma konusunda biraz zorlanırım. Mesela, geçen gün kahve içmeye gittik arkadaşlarla. Çıkarken, içimden bir ses “Hedef belirle!” dedi. “Evet, hedefimi belirledim: Bugün kimseye kötü espri yapmayacağım,” dedim. Ama o hedefe ne kadar yaklaşabilirim? Bu arada, evet, arkadaşlarım genellikle şaka ve esprilere dair pek de ciddi değildir, ama insan yine de kendini zorlamaz mı?
Neyse, hedefi belirledim ama bunu uygulamak, yani bunu gerçekten hayata geçirmek, İbni Sina’nın düşündüğü kadar kolay değil. “Hedefi bilmek” İbni Sina’ya göre bilgelik sayılır, ama ya ben bir espri hedefi koyarak sadece kahkahalar arasında kaybolursam? İbni Sina’nın tıbbi bilgisi mi önemli, yoksa günlük yaşamımda hedeflerimi takip etmek mi?
“Sürekli Öğrenmeye Devam Et” – Ama Benim Beynim Bir Süre Sonra Çalışmayı Bırakıyor
İbni Sina, öğrenmenin öneminden de bahsetmiş. O kadar doğru ki, bir konuda ne kadar derinleşirsen, o kadar bilgi edinirsen, o kadar güçlenirsin. Yalnız ben bazen öyle bir noktaya geliyorum ki, “Yeter, bir dakika!” diyorum. Geçen gün arkadaşım bana bir kitap önerdi. Kitap derken öyle incelenmiş bir şey değil, “Bunu oku” diyerek elime verdi. Konusu? “Kişisel gelişim.” “İyi ama bu kitap 500 sayfa!” diye düşündüm. Bir bakıyorsun, okuduğun her sayfa sonunda beynin giderek daha fazla “Yeter artık, bu kadar bilgi yeter” diyor.
İbni Sina “Sürekli öğrenmeye devam et” diyor ama bu bazen beynimi biraz yoruyor. Yani, bir noktadan sonra ‘beyin kapalı’ moduna geçiyor. Dün akşam mesela, internette birkaç sayfa daha okumaya çalışırken uyuyakaldım. Hangi konuda mıydı? “Düşünsel Zeka” tabii ki. Tam da “Hedef belirle, öğrenmeye devam et” demişken, beynim “İbni Sina, seni bir gün affedeceğim!” diye sesleniyordu.
“Sosyal Hayatın ve Sağlık İlişkisi” – Öyle Dedikten Sonra!
İbni Sina’nın sağlık hakkındaki öğretileri, insanın sadece fiziksel sağlığını değil, ruhsal sağlığını da önemsemesi gerektiği üzerine yoğunlaşır. Benim sosyal hayatım ise… Hadi onu biraz daha açalım: Dün akşam arkadaşlarla buluştum, tabii ki sosyal medya üzerinden tanıştığımız bir arkadaş da geldi. Hepimiz birlikte yemek yiyip, biraz sohbet ettik. Sonra ben, sosyal hayat ve sağlık ilişkisini İbni Sina’nın gözünden düşündüm. Herkes “Biraz daha et al!” diyor, “Biraz daha yemek ye!” diyor. Ama ben, İbni Sina’nın sağlıklı yaşam felsefesiyle, “Ya ama bu kadar da şişmanlamamalıyım!” diyorum.
O aralar bir arkadaşım, hiç beklemediğim şekilde bana şunu söyledi: “Hadi, biraz daha egzersiz yapalım.” İbni Sina’nın sosyal hayat ve sağlıkla ilgili bir önerisi olduğunu hatırlayıp, tam egzersiz yapmaya karar verdiğimde arkadaşım şu cevabı verdi: “Ya da belki biraz daha tatlı yiyelim, egzersiz de bir sonraki sefere.”
Biraz da sosyal hayatın sağlıkla nasıl ilişkilendiğini sorguladım: Ben mi sağlıklı yaşamaya çalışıyorum, yoksa bu aralar sosyal hayatımda gelen tatlı ikramları mı sağlıkla ilgili?
İbni Sina’nın Felsefi Derinliği ve Günlük Yaşam
İbni Sina ne demiş? Çok demiş aslında! Bazen, her akşam arkadaşlarla yaptığımız sohbetlerde ve esprili konuşmalarda, İbni Sina’nın düşüncelerini bir araya getirdiğimizde, aslında çoğu zaman çok derin şeylere takıldığımı fark ediyorum. Belki de bu yüzden, sık sık hayata “bu kadarını hak etmedim” diyerek yaklaşırım. Ama sonra soruyorum kendime: Hadi ya, bu derin düşünceler günlük yaşama nasıl yansıyor?
İbni Sina’nın düşünceleri sadece hastalık ve sağlığa dair değil, hayatın anlamına dair de önemli bir bakış açısı sunuyor. O kadar çok şey söylemiş ki, birçoğunu hayatımıza entegre edebilmek için belki de bir ömür boyu uğraşmamız gerek.
Sonuç: İbni Sina’yı Daha İyi Anlamak İçin
İbni Sina ne demiş? Gerçekten de çok şey demiş! Ama bence, önemli olan sadece onun söylediklerini anlamak değil, bu öğretileri günlük hayatta nasıl uygulayabileceğimizi görmek. Sonuçta, bir bakış açısıyla hayatı yönlendiren bir düşünür, bir diğer açıdan bize gülümsemeyi öğretiyor. Belki de İbni Sina’nın söylemleri, hayatın her anını bir düşünce, espri ve içsel sorgulamayla geçirmemiz gerektiğini anlatıyordur.
Ve evet, belki her sabah kalktığında “İbni Sina’nın öğretileriyle yeni bir gün” diye başlamıyoruz ama bir şekilde, her şeyin içinde biraz İbni Sina’nın felsefesini bulmamız mümkün.